Xã Phúc Lộc ngăn chặn tình trạng xả rác thải tại hệ thống thủy lợi, kênh mương trên địa bàn

Trong những năm gần đây, tình trạng ô nhiễm môi trường nước do rác thải sinh hoạt và công nghiệp đang trở thành vấn đề đáng lo ngại ở nhiều địa phương. Đặc biệt, việc xả rác bừa bãi vào các hệ thống thủy lợi, kênh mương không chỉ gây mất mỹ quan mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, chất lượng nguồn nước và sức khỏe cộng đồng.

Hệ thống thủy lợi, kênh mương là huyết mạch trong việc tưới tiêu, dẫn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Trên địa bàn xã Phúc Lộc, dù chưa có số liệu chi tiết về tình trạng xả rác trên các kênh mương, hệ thống thuỷ lợi; xã nằm ven sông Hồng, có các tuyến đê, mương và hệ thống thủy lợi đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu thoát nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp và phòng chống thiên tai, nhất là vào mùa mưa bão. Tuy nhiên, thời gian qua, tình trạng xả rác thải bừa bãi xuống kênh mương, ao tiêu, cống thoát nước, hệ thống thuỷ lợi vẫn đang diễn ra tại nhiều khu vực trong xã. Nhất là trên tuyến kênh tiêu B3, B4, một số đoạn kênh gần khu dân cư, chợ cóc, ven đường liên thôn thường xuyên bị vứt rác thải sinh hoạt như túi nilon, chai lọ nhựa, thức ăn thừa, xác động vật, thậm chí là rác xây dựng. Nhiều kênh tiêu ách tắc dẫn đến tình trạng ứ đọng nước, bốc mùi hôi thối, gây tắc nghẽn dòng chảy, làm gia tăng nguy cơ ngập úng cục bộ khi mưa lớn. Không chỉ vậy, rác thải còn ảnh hưởng đến chất lượng nước, khiến việc tưới tiêu bị gián đoạn, năng suất cây trồng giảm sút, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Đáng chú ý, trong đợt bão số 5 vào tháng 7/2025, xã Phúc Lộc đã ghi nhận gần 150 ha hoa màu bị ngập úng và sạt lở khoảng 100m mương tiêu, một phần nguyên nhân do mương thoát nước bị tắc nghẽn, không tiêu thoát kịp nước mưa.

Nguyên nhân của tình trạng này chủ yếu xuất phát từ ý thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, tiện đâu vứt rác đó; Chưa có chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hoặc chưa được thực hiện thường xuyên. Nếu không được xử lý triệt để, tình trạng xả rác xuống kênh mương, hệ thống thuỷ lợi không chỉ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh và mất an toàn khi có mưa bão.

Chị Nguyễn Thị Thanh Hà – Đội trưởng Đội Thuỷ nông số 3 Công ty Thuỷ lợi Sông Tích cho biết: "Trước nạn rác thải xả xuống kênh mương, trong nhiều năm qua Công ty thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền người dân nâng cao nhận thức để không vứt rác xuống kênh mương. Tuy nhiên vẫn còn một bộ phận người dân chưa nhận thức được tác hại của vấn đề này, do đó Công ty phải phân công người lao động vớt rác và điều tiết đảm bảo đủ nguồn nước cho sản xuất. Việc xả rác xuống kênh mương đã ảnh hưởng rất lớn đến công tác chuyên môn. Đáng lẽ chúng tôi dùng thời gian để đi điều tiết nước, vận hành các cống, đi kiểm tra để ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, nhưng bây giờ các công việc đó phải dừng lại để tập trung xử lý lượng rác thải hàng ngày dưới kênh mương".

Để ngăn chặn tình trạng này, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ cả cộng đồng và chính quyền. Trước hết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của việc xả rác xuống kênh mương và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc bảo vệ môi trường. Các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân cần tích cực tổ chức các hoạt động ra quân làm sạch kênh mương, vận động hội viên tham gia bảo vệ môi trường sống. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý rác thải hợp lý; lắp đặt biển cảnh báo và camera giám sát tại các điểm thường xuyên bị ô nhiễm; xử phạt nghiêm minh các hành vi vi phạm; nhân rộng mô hình "3 không", xây dựng thói quen tốt từ mỗi hộ dân…

Tình trạng xả rác xuống hệ thống thủy lợi, kênh mương nếu không được xử lý kịp thời sẽ gây hậu quả lâu dài và nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi người dân hãy bắt đầu từ hành động nhỏ như không xả rác bừa bãi, tham gia dọn vệ sinh cùng cộng đồng. Bảo vệ kênh mương là bảo vệ chính nguồn sống và tương lai của chúng ta.

              Nguồn, ảnh: Minh Tuyết.