Sau khi Luật Thư viện năm 2019 được Quốc hội thông qua, theo đó, ngày 21/4 hàng năm được quy định là Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 1862/QĐ-TTg ngày 04/11/2021 về việc tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam. Sự thay đổi này một lần nữa thể hiện sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ đối với sự nghiệp phát triển văn hóa, đặc biệt là văn hóa đọc ở Việt Nam khẳng định vai trò, tầm quan trọng của việc đọc sách, hình thành và phát triển thói quen đọc sách với người dân nhằm nâng cao trí tuệ Việt, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Đặc biệt, năm 2026, căn cứ Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026 thực hiện Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị, xác định rõ định hướng xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm văn hóa lớn của cả nước, nơi hội tụ, lan tỏa các giá trị văn hóa, tri thức. Trong đó, nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản, phát triển văn hóa đọc, xây dựng thói quen đọc sách trong nhân dân được xác định là những nội dung quan trọng, góp phần xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Thủ đô. Tiếp đó, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND ngày 30/3/2026 về triển khai Chương trình hành động số 08 của Thành ủy, trong đó nhấn mạnh việc phát triển đồng bộ các thiết chế văn hóa, nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện, không gian đọc, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất bản, thư viện; tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận tri thức, từng bước hình thành và phát triển văn hóa đọc sâu rộng trong xã hội.
Tại Hà Nội, tự hào truyền thống nghìn năm văn hiến, các hoạt động thúc đẩy văn hóa đọc luôn được các cấp, các ngành quan tâm triển khai với nhiều hình thức sáng tạo, phù hợp thực tiễn. Hội Sách Hà Nội được tổ chức thường niên đã trở thành điểm nhấn quan trọng, thu hút đông đảo bạn đọc và các đơn vị xuất bản trong và ngoài nước tham gia. Phố Sách Hà Nội tiếp tục phát huy hiệu quả là không gian văn hóa đặc trưng, nơi diễn ra nhiều hoạt động giao lưu, tọa đàm, giới thiệu sách, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và quảng bá hình ảnh Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc. Hoạt động thư viện được mở rộng với việc xây dựng tủ sách gia đình, tủ sách dòng họ, tủ sách cộng đồng… Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, việc tiếp cận sách và tri thức ngày càng thuận tiện với sự phát triển của sách điện tử, thư viện số, các nền tảng học tập trực tuyến, góp phần đa dạng hóa hình thức đọc và nâng cao hiệu quả khai thác thông tin, tiếp cận tri thức.
Năm 2026, triển khai các chỉ đạo của Trung ương và Thành phố, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 235/KH-SVHTT ngày 26/3/2026 về tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ Năm - năm 2026 trên địa bàn Thành phố. Các hoạt động được các xã, phường, cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, đào tạo…tổ chức theo hướng đổi mới, sáng tạo, gắn với định hướng phát triển văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80 và các chương trình, kế hoạch của Thành phố. Theo đó, các hoạt động tập trung vào việc xây dựng không gian văn hóa đọc hiện đại, kết hợp giữa truyền thống và công nghệ số; tổ chức giới thiệu các ấn phẩm có giá trị; đẩy mạnh giao lưu, tọa đàm, sáng tạo nghệ thuật từ sách; phát triển các mô hình khuyến đọc; mở rộng thư viện lưu động; nâng cao kỹ năng đọc và tiếp cận thông tin trong môi trường số cho người dân… Đồng thời, Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tiếp tục tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thành phố Hà Nội năm 2026, góp phần lan tỏa tình yêu sách, khơi dậy khát vọng học tập và cống hiến trong thế hệ trẻ.
Tại xã Phúc Lộc có nhiều chuyển biến tích cực trong việc xây dựng và phát triển văn hóa đọc. Các tủ sách cộng đồng, thư viện trường học từng bước được bổ sung, nâng cấp; các hoạt động như "Ngày hội đọc sách", "Giờ đọc sách" trong trường học đã góp phần khơi dậy niềm yêu thích đọc sách trong học sinh. Bên cạnh đó, sự quan tâm của chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể cũng tạo điều kiện để người dân tiếp cận sách báo dễ dàng hơn.
Việc lan tỏa văn hóa đọc không chỉ giúp nâng cao kiến thức cá nhân mà còn góp phần kết nối tri thức trong cộng đồng. Khi người dân cùng đọc, cùng chia sẻ những cuốn sách hay, những câu chuyện ý nghĩa, tri thức sẽ không còn là tài sản riêng lẻ mà trở thành nguồn lực chung. Điều này giúp hình thành môi trường học tập tích cực, nơi mọi người cùng nhau trao đổi, học hỏi và phát triển. Ở Phúc Lộc, các buổi sinh hoạt câu lạc bộ, hoạt động đoàn thể nếu được lồng ghép nội dung giới thiệu sách, chia sẻ kiến thức sẽ càng làm tăng tính gắn kết cộng đồng.
Xa hơn, văn hóa đọc chính là nền móng để xây dựng xã hội học tập – một xã hội mà ở đó việc học diễn ra suốt đời, ở mọi nơi, mọi lúc. Khi mỗi người dân đều có ý thức tự học, tự bồi dưỡng kiến thức, xã hội sẽ phát triển một cách bền vững và toàn diện hơn. Đối với xã Phúc Lộc, việc phát triển xã hội học tập không chỉ dừng lại ở trường học mà cần lan tỏa đến từng gia đình, từng thôn xóm. Mỗi gia đình có thể xây dựng "góc đọc sách", mỗi người dân trở thành một "người học suốt đời".
Để làm được điều đó, cần có sự chung tay của nhiều lực lượng: chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho thư viện, đa dạng hóa nguồn sách, đồng thời tổ chức nhiều hoạt động khuyến đọc thiết thực. Đặc biệt, việc tận dụng công nghệ số để phát triển văn hóa đọc điện tử cũng là hướng đi phù hợp trong giai đoạn hiện nay.
Lan tỏa văn hóa đọc không chỉ giúp kết nối tri thức mà còn là chìa khóa để phát triển xã hội học tập. Với những nỗ lực đã và đang thực hiện, xã Phúc Lộc hoàn toàn có thể trở thành một điểm sáng trong việc xây dựng cộng đồng học tập, nơi tri thức được lan tỏa và mỗi người dân đều có cơ hội phát triển bản thân. Văn hóa đọc, nếu được nuôi dưỡng và phát huy đúng cách, sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương nói riêng và xã hội nói chung.
Nguồn, ảnh: Vân Anh.